Redaktor

Glista psia – pasożyt z piaskownicy

TOKSOKAROZA – BARDZO CZĘSTA CHOROBA WYWOŁANA PRZEZ PASOŻYTA Z PIASKOWNICYpiaskownica

Wszystkie zwierzęta domowe mogą nas i nasze dzieci zarazić pasożytami wywołującymi różne  choroby odzwierzęce a najczęściej lambliozą, toksokarozą i toksoplazmozą. Toxocaroza wywołana jest przez bardzo rozpowszechnionego wśród psów pasożyta – glistę  psią.

CHARAKTERYSTYKA PASOŻYTA

Toxocara  jest kosmopolitycznym nicieniem bytującym w jelicie cienkim, głównie młodych psów (Toxocara canis – glista psia) ale też kotów (Toxocara cati – glista kocia) i innych zwierząt mięsożernych (np: lisy, wilki). Dojrzałe glisty bytujące w jelitach zwierząt wytwarzają jaja, które wydalane są do środowiska zewnętrznego wraz z odchodami. W optymalnych warunkach (odpowiednia temperatura  oraz wilgotność) po 2-3 tygodniach uzyskują zdolność zarażania innych zwierząt a także człowieka. Zarażają się nimi najczęściej dzieci, bawiąc się ze zwierzętami, jedząc niemyte warzywa i owoce,  bądź przebywając w środowisku skażonym jajami wydalonym przez zakażone zwierzęta (np: piaskownica, plaże, ziemia w ogródku, place zabaw w parkach,  trawniki miejskie, osiedlowe, przydomowe, owoce leśne).

WĘDRÓWKI GLISTY PSIEJ W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA CZYLI W JAKI SPOSÓB DOCHODZI DO WYWOŁANIA CHOROBYglista psia

Z połkniętych przez człowieka jaj glisty psiej wykluwają się z larwy glisty, przenikają przez ściany jelita cienkiego i drogą krwionośną wędrują do  różnych narządów, w których ostatecznie osadzają się. Większość larw ginie w wątrobie, ale te, które przeżyją są bardzo niebezpieczne, bo mogą wędrować do tkanki płucnej, nerek, serca, mięśni, ośrodkowego układu nerwowego, a nawet gałki ocznej.  Larwy cechuje duża żywotność – pozostają żywe w organizmie do dwóch lat a czasem i dłużej.

OBJAWY TOKSOKAROZY 

visceral larva migrans – zespół larwy trzewnej wędrującej

Objawy toksokarozy nie są typowe i mogą przypominać wiele innych chorób.

Zależą od:

  • rodzaju zaatakowanego narządu,
  • od masywności inwazji pasożytem
  • od osobniczych cech organizmu.

– Pierwsze stadium toksokarozy – reakcja zapalna i nadwrażliwość (alergie) na obecność larw w organizmie

Objawy: wysypka, duszności, przewlekły kaszel, osłabienie, brak apetytu

– Drugie stadium toksokarozy – zależy od zaatakowanego narządu

Wyróżniono 3 postacie choroby:

  • toksokaroza trzewna (larwy znajdują się w różnych narządach wewnętrznych, np. w wątrobie, nerkach, sercu, w płucach),
  • toksokaroza oczna (larwy w oku)  –  w skrajnych przypadkach może doprowadzić do utraty wzroku,
  • toksokaroza mózgowa, czyli neurotoksokaroza (larwy w mózgu)

Toksokaroza utajona (bezobjawowa)

Czasami toksokaroza przebiega zupełnie bezobjawowo, czyli objawy mogą w ogóle nie występować lub być bardzo słabo wyrażone i jedynymi wskaźnikami zakażenia może być podwyższony poziom eozynofilów we krwi obwodowej i obecność swoistych przeciwciał przeciw Toxocara w surowicy.

Toksokaroza  czy  przeziębienie ?!

Czasem objawy mogą przypominać przeziębienie czy grypę

  • ogólne osłabienie,
  • bóle głowy, bóle kończyn, bóle brzucha
  • brak apetytu,
  • gorączka,
  • wzmożona potliwość,
  • wysypki ,
  • u niektórych chorych pojawia się nadpobudliwość, mdłości, albo drgawki,
  • u dzieci często występują zakażenia tkanki płucnej i wtedy pojawiają się jeszcze kaszel i duszność

LECZENIE

  • Część chorych na toksokarozę nie jest leczona, ponieważ nie występują u nich objawy.
  • Potwierdzona toksokaroza – preparaty przeciwrobacze.
    • Uwaga !  Larwy nawet po  zabiciu mogą być przyczyną silnych reakcji alergiczno-zapalnych   (uwolnienie dużej ilości alergenów larw).
  • W przypadku umiejscowienia się pasożyta w oku ( częste), konieczna jest opieka okulisty w celu sprawdzania zmian na dnie oka.
  • Odpowiednie leczenie powoduje ustąpienie ostrych objawów, a wskaźniki laboratoryjnie powoli normalizują się. Odczyny serologiczne ( poziom przeciwciał w klasie IgG) długo są podwyższone.

PROFILAKTYKA (zapobieganie)

Jak uchronić się przed pasożytami

Toksokaroza przenoszona jest na ludzi wówczas, gdy nie są przestrzegane zasady higieny.

  • Psom należy podawać tabletki odrobaczające przynajmniej raz do roku, a szczeniakom cztery razy w ciągu pierwszego roku życia. Zakażone zwierzęta wydalają kilka tysięcy jaj na dobę. Jaja z larwami mogą znajdować się także na sierści.
  • Nie powinno się dopuszczać do kontaktów dzieci z nieznanymi psami, kotami i innym zwierzętami.
  • Konieczna jest ochrona miejsc zabaw dzieci (np. piaskownice) przed zanieczyszczeniem odchodami zwierząt.
  • Należy zobowiązać właścicieli psów i kotów do sprzątania odchodów swoich zwierząt.
  • Ważna jest okresowa wymiana piasku w piaskownicach. Tam larwy mogą przeżywać wiele lat.
  • Bardzo istotne są podstawowe zasady higieny – mycie rąk po powrocie do domu, po pracy w ogrodzie, przed jedzeniem, po kontakcie ze zwierzętami.
  • Dzieciom powinno się często obcinać paznokcie.
  • Należy myć pożywienie (np. jarzyny, owoce także leśne, grzyby, zioła), które często jest skażone glebą zawierającą jaja pasożytów

DIAGNOSTYKA

Jak rozpoznać toksokarozę

  1. Badanie morfologii krwi obwodowej

W miejscu, gdzie osiedlił się pasożyt gromadzą się komórki kwasochłonne – eozynofile. W trakcie infekcji liczba eozynofili wzrasta do 40-50% albo jeszcze bardziej i to jest jedyny charakterystyczny wskaźnik tej choroby wykrywany w badaniach morfologii krwi. Zwiększenie liczby tych komórek występuje także w innych chorobach pasożytniczych, alergicznych, czy nowotworowych. Dlatego też eozynofilia nie pozwala na postawienie diagnozy, lecz znacznie do niej przybliża. W badaniu morfologii krwi obwodowej można też stwierdzić zwiększenie liczby leukocytów, czyli białych krwinek

  1. Badanie poziomu immunoglobulin

Badając skład białek surowicy dostrzega się hipergammaglobulinemię (podwyższenie immunoglobulin IgM, IgG i IgE).

  1. USG brzucha

Podczas wykonywania USG brzucha można uwidocznić powiększenie węzłów chłonnych w jamietoxocara_canis brzusznej w okolicy wątroby lub śledziony.

  1. Odczyny serologiczne

Jednak najważniejsze dla rozpoznania choroby jest wykrycie podwyższonego miana swoistych przeciwciał przeciwko Toxocara.

  1. Badania kału u psów i kotów na obecność jaj glisty

 

W LABORATORIUM WYKONUJEMY ODCZYN SEROLOGICZNY (IMMUNOENZYMATYCZNY) WYKRYWAJĄCY PRZECIWCIAŁA W KLASIE IgG PRZECIWKO TOXOCARA CANIS  

Redaktor

Legionella

Legionella – coraz powszechniejsza przyczyna zapalenia płuc

CHARAKTERYSTYKA  DROBNOUSTROJU

Legionella jest to bakteria bytująca w środowisku wilgotnym. Do zakażenia dochodzi w wyniku wdychania aerozolu wodnego pochodzącego z systemów klimatyzacyjnych, z sieci wodociągowych, w łaźniach, na basenach, pod prysznicami, w wannach z hydromasażem,  itp.

Większość zakażeń u ludzi powoduje gatunek Legionella pneumophila.

Bakterie te mogą wywoływać zakażenia sporadyczne i epidemie, do których dochodzi  gdy zakażone są źródła wody czy systemy klimatyzacyjne w dużych budynkach.

CHOROBOTWÓRCZOŚĆ

Legionella – coraz częstsza przyczyna pozaszpitalnych i szpitalnych zapaleń płuc

Grupy ryzyka ( osoby najbardziej zagrożone zakażeniem):

1. Ludzie w starszym wieku

2. Osoby palące papierosy

3. Przewlekle chorzy na różne choroby układu oddechowego

4. Nowo odkryte grupy zagrożenia:

– dzieci z obniżoną odpornością

– młodzi ludzie bez znanych czynników ryzyka

Postacie kliniczne legionelloz:

1. Choroba legionistów – ciężkie zakażenie układu oddechowego przebiegające z gorączką, kaszlem, osłabieniem organizmu. Może przypominać inne infekcje np.: grypę czy zapalenie oskrzeli. Śmiertelność wynosi od 10 do 20%a niekiedy może być wyższa.

2. Gorączka Pontiac – zakażenie grypopodobne przebiegające łagodnie z gorączką i czasem z kaszlem ale bez objawów zapalenia płuc

ROZPOZNANIE  I  DIAGNOSTYKA

Przebieg legionelloz przypomina wiele innych zakażeń układu oddechowego, dlatego rozpoznanie ich tylko na podstawie objawów klinicznych jest niemożliwe. Konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych.

Metody diagnostyczne

1. Hodowla  – Wadą tej metody jest długi okres oczekiwania na wynik. Legionella rośnie na podłożach od 4 do 10 dni.

2. Wykrywanie bakterii w plwocinie czy innym materiale z układu oddechowego za pomocą testu immunofluorescencyjnego . Wada – trudność w uzyskaniu prawidłowego materiału, ponieważ pacjenci z legionellozą charakteryzują się skąpym wydzielaniem plwociny.

3. Wykrywanie kwasu nukleinowego swoistego dla Legionella bezpośrednio w materiale od chorego. Wada – metoda  wymaga  inwazyjnego pobrania próbki z układu oddechowego.

4. Wykrywanie przeciwciał w surowicy krwi metodą immunofluorescencyjną lub immunoenzymatyczną. Wada – metoda pośrednia, niewykrywająca bezpośrednio Legionella w materiale od chorego tylko odpowiedź mechanizmów odpornościowych (wytwarzanie przeciwciał) na jej obecność w organizmie.

5. Wykrywanie antygenu Legionella w moczu za pomocą testu immunochromatograficznego

Zalety:

1. Szybki

– wynik ostateczny po 1 godzinie

– otrzymanie szybkiego wyniku daje możliwość natychmiastowej, celowanej terapii antybiotykowej

– im wcześniejsze leczenie tym lepsze rokowania i znacznie zmniejszona śmiertelność

2. Materiał łatwy do pobrania – próbka moczu

3. Łatwy do interpretacji – obiektywne, jakościowe wyniki

4. Dokładny

– wysoka specyficzność i czułość

– wykrywa wczesne jak i późniejsze fazy choroby

– uprzednia terapia antybiotykowa ma minimalny wpływ na badanie

5. Wiarygodny

– wiarygodność testu potwierdza  zewnętrzna jak i wbudowana  wewnętrzna kontrola

OGRANICZENIA METODY 

  1.    Test może być stosowany tylko do moczu. Nie może być stosowany do surowicy, innych płynów ustrojowych a także do prób środowiskowych (np. woda)
  2.    Test nie wykrywa innych serogrup i gatunków Legionella
  3.    Diagnostyka legionellozy nie może opierać się tylko na objawach klinicznych i radiologii. Nie ma jednego zadawalającego testu laboratoryjnego dla „choroby legionistów”. Dlatego metody hodowlane, serologiczne i wykrywanie antygenów powinny być połączone  z obserwacją objawów klinicznych w celu właściwej diagnostyki.
  4.    Występowanie antygenów Legionella w moczu może się różnić i zależy od cech indywidualnych pacjenta.
  5.      Pojawienie się antygenów może nastąpić już po      3 dniach od wystąpienia objawów i utrzymywać się do roku po leczeniu. Wynik pozytywny testu BinaxNOW® Legionella Urinary Antigen może świadczyć o obecnej infekcji lub o infekcji przebytej, dlatego nie może być stosowany bez dodatkowych potwierdzeń.

INTERPRETACJA WYNIKÓW 

Wynik dodatni  dla antygenu Legionella pneumophila serogrupy 1 w moczu, świadczy o trwającej lub przebytej infekcji.

Wynik ujemny dla antygenu Legionella pneumophila serogrupy 1 w moczu, sugeruje że ostatnio lub obecnie nie przechodzono infekcji. Infekcja wywołana przez Legionella nie może być wykluczona ponieważ inne serogrupy i gatunki mogą wywoływać chorobę, antygen może nie występować w moczu we wczesnym stadium infekcji lub poziom antygenu jest za niski.

 

W jaki sposób należy pobrać i dostarczyć materiał do laboratorium

  •    Próbka moczu powinna być pobierana do standardowego pojemnika.
  •    Próbka może być przechowywania w temp. pokojowej (15-30ºC) do 24 godzin od pobrania. W temperaturze od 2 do 8ºC może być przechowywana do 14 dni,    a w temperaturze od – 10 ºC do  -20 ºC przez dłuższy czas.
  •    Jeżeli jest to konieczne, próbka moczu może być transportowana w szczelnym pojemniku w temp. 2-8ºC lub zamrożona.

Redaktor

Grzybice – wykrywanie grzybów chorobotwórczych

BADANIA    MYKOLOGICZNE

(Wykrywanie grzybic)

CEL: poszukiwanie grzybów chorobotwórczych w materiale  pobranym od chorego

PYTANIA: 

  1. Jakie choroby powodowane są przez grzyby?
  2. W jakich warunkach grzyby chorobotwórcze atakują człowieka?
  3. Jak wykryć (rozpoznać) grzybice?
  4. Czy warto wykonywać w laboratorium badania diagnozujące grzybice?

ODPOWIEDZI:

Na pytanie 1         

 Jakie choroby powodowane są przez grzyby?

Grzybice powierzchniowe

  • zakażenia błon śluzowych np.: kandydoza jamy ustnej, języka, zajady, kandydoza narządów płciowych mężczyzn i kobiet
  • zakażenia skóry gładkiej. Np. :
    • grzybice stóp, dłoni, przestrzeni międzypalcowych, pachwin powodowane przez dermatofity i grzyby drożdżakowe
    • grzybice skóry powodowane przez grzyby z rodzaju Malassezia (łupież pstry,   łojotokowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych)
    • wyprzenie drożdżakowe fałdów skórnych i skóry przestrzeni międzypalcowych
    • grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego powodowana przez drożdżaki i   grzyby pleśniowe  najczęściej z rodzaju Aspergillus)
  • grzybice skóry owłosionej i włosów. Np.:
    • grzybica skóry głowy owłosionej i włosów (strzygąca, woszczynowa)
    • grzybica skóry owłosionej twarzy (brody, policzków, nad górną wargą)
  • grzybica oka – zakażenie rogówki
  • dermatofitowe, pleśniakowe i  drożdżakowe grzybice paznokci

Grzybice głębokie

  • Zakażenia układowe i rozsiane – ciężkie,  zagrażające życiu, głównie dotyczące ciężko chorych pacjentów z osłabioną odpornością

 Alergie

  • grzyby występujące w środowisku (Penicyllium, Cladosporium, Aspergillus, Acremonium, Alternaria) są alergenami i mogą powodować różne reakcje uczuleniowe u ludzi

 

Na pytanie 2

W jakich warunkach grzyby chorobotwórcze atakują człowieka?

Człowiek może zakażać się grzybami pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego, od zwierząt i od ludzi. 

  1. GRZYBY GEOFILNE – żyją w ziemi jako saprofity i mogą powodować zakażenia zarówno u zwierząt jak i u ludzi
  2. GRZYBY ZOOFILNE – wywołują zakażenia u zwierząt ale mogą być przekazywane na ludzi albo przez bezpośredni kontakt albo przez produkty zwierzęce

Do zakażenia grzybami odzwierzęcymi dochodzi najczęściej, gdy człowiek wtargnie do środowiska zwierzęcego:

  • hodowla i transport zwierząt
  • zwierzęta domowe ( psy, koty, chomiki itd.)
  • biwakowanie, praca w środowisku bytowania zwierząt dzikich
  • kontakt z surowymi produktami zwierzęcymi : mięso, kości niewyprawione skóry,
  • jedzenie zanieczyszczonych lub półsurowych pokarmów np.: mleko , sery, mięso
  • wdychanie powietrza z zarodnikami grzybów

3.  GRZYBY ANTROPOFILNE – atakują zwierzęta rzadko; wywołują zakażenia u ludzi;  przekazywane są  z człowieka na człowieka przez bezpośredni kontakt albo za pośrednictwem przedmiotów – np. grzebień, ręcznik

 Zakażenie grzybami ułatwiają:

1. Czynniki zależne od organizmu człowieka:

  • zaburzenie złuszczania naskórka
  • brak kwasów tłuszczowych lub ich nieprawidłowy skład
  • nadmierna maceracja skóry spowodowana potliwością ( ubrania z tworzyw sztucznych zaburzających prawidłowy mikroklimat na skórze, niewygodne buty powodujące mikrourazy i urazy  – np.: żołnierze, sportowcy)
  • mikrourazy skóry i paznokci
  • osłabiony organizm współistniejącymi chorobami, niedobory odporności komórkowej (AIDS)
  • nagromadzenie zrogowaciałej warstwy skóry (martwe komórki)
  • czynniki jatrogenne – kortykosteroidy, leki cytostatyczne, leki immunosupresyjne, antybiotykoterapia

2. Czynniki środowiskowe

  • Wilgotne środowisko
  • Ciepło
  • Kontakt z chorymi zwierzętami
  • Zwiększona migracja ludności np.:  pobyt w ciepłych krajach
  • Korzystanie z takich miejsc publicznych jak: baseny, siłownie, łaźnie, gabinety  odnowy biologicznej, hotele(prysznice)

Grzybice chorobotwórcze występujące w Polsce  wywoływane są głównie przez grzyby oportunistyczne, tzn.  stanowiące zwykle normalną florę organizmu i atakujące człowieka osłabionego z różnych powodów.

Czynniki wpływające na rozwój grzybic:

  1. Wystąpienie choroby powodującej zaburzenie równowagi w organizmie i zaburzenie odporności
  • zaburzenia metabolizmu:
    • cukrzyca , nadczynność tarczycy, niedoczynność prztarczyc, niedomoga  nadnerczy, niewydolność nerek, alkoholizm, otyłość
  • AIDS  i inne zakażenia wirusowe: cytomegalia, mononukleoza zakaźna, zakażenia powodowane przez wirusa opryszczki pospolitej (HSV)
  • Zaburzenia krążenia
  • Choroby skóry – rybia łuska, kolagenozy, atopia  itp.
  • Gruźlica
  • Nowotwory
  • Zaburzenia immunologiczne – nieprawidłowa liczba neutrofili w krwi obwodowej, niedobór mieloperoksydazy, defekty układu siateczkowo – śródbłonkowego, zaburzenia funkcji limfocytów T i jednojądrzastych fagocytów
  1. Ciąża, miesiączka, zmniejszony poziom estrogenów u kobiet po menopauzie,stosowanie środków antykoncepcyjnych – sprzyjają grzybicom miejscowym
  1. Leki
  • antybiotyki o szerokim spektrum – zaburzenie równowagi we florze drobnoustrojowej organizmu
  • leki immunosupresyjne – obniżenie odporności
  •  cytostatyki i radioterapia: uszkodzenie szpiku
  • kortykosteroidy – działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne
  •  tuberkulostatyki – kolonizacja jam gruźliczych przez grzyby pleśniowe
  1. Czynniki jatrogenne : badania kliniczne, respiratory, hemodializa, cewniki infuzyjne i pęcherzowe , zabiegi chirurgiczne
  1. Czynniki genetyczne: zwłaszcza defekty w zakresie odporności komórkowej

Na pytanie 3

Jak wykryć grzybice?

WYKRYWANIE  GRZYBIC

Od  powstania  laboratorium, czyli  od  1996  roku,  jedną  z głównych  naszych specjalizacji jest diagnozowanie grzybic.   Zatrudniamy  fachowców z  drugim stopniem  specjalizacji  z  mikrobiologii  lekarskiej,  którzy  oprócz wiedzy teoretycznej  mają też  wieloletnie doświadczenie.

W  JAKI  SPOSÓB  DIAGNOZUJEMY  GRZYBICE?  

POWIERZCHNIOWE (MIEJSCOWE)

  1. MATERIAŁ DO BADANIA
  • Wymazy z błon śluzowych układu oddechowego, pokarmowego, moczopłciowego,
  • Wymazy ze zmian zapalnych na skórze,
  • Zeskrobiny z suchych zmian na skórze,
  • Włosy,grzyb
  • Zeskrobiny z płytki paznokciowej
  1. POSIEWY (HODOWLA) NA PODŁOŻA zawierające odpowiednie składniki odżywcze pozwalające na wzrost wszystkich rodzajów grzybów chorobotwórczych.

CZAS OCZEKIWANIA na wyniki badań mykologicznych  zależy od rodzaju grzybów:

–  grzyby drożdżopodobne  –  do 5 dni

–  grzyby pleśniowe  –  od 5 do 7 dni

–  grzyby dermatofitowe –   do 6 tygodni

  1. IDENTYFIKACJA GRZYBÓW
  • Rozpoznawanie na podstawie cech morfologii kolonii (ocena makroskopowa), morfologii komórek (ocena mikroskopowa – przy użyciu różnych technik barwienia),
  • (strzępki, filamenty, zarodniki, otoczki, struktury dodatkowe)
  • Ocena biochemiczna wykorzystująca produkty metabolizmu grzybów
  1. OZNACZANIE LEKOWRAŻLIWOŚCI

GŁĘBOKIE (UKŁADOWE, NARZĄDOWE, ROZSIANE)

  1. MATERIAŁ DO BADAŃ
  • Wymazy z gardła, nosa, ucha, oka,
  • Plwocina, kał,
  • Wymazy  i ropa z ran głębokich,
  • Wysięki, materiały z jam ciała, materiały biopsyjne
  • Krew, płyn mózgowo- rdzeniowy
  • Wymaz z pochwy, z cewki moczowej
  1. POSIEWY (HODOWLA) NA PODŁOŻA zawierające odpowiednie składniki odżywcze pozwalające na wzrost wszystkich rodzajów grzybów chorobotwórczych.
  1. IDENTYFIKACJA GRZYBÓW
  1. OZNACZANIE LEKOWRAŻLIWOŚCI

ALERGIE

Alergie na grzyby diagnozujemy w naszym laboratorium za pomocą testów alergicznych z krwi.

Więcej informacji na ten temat w zakładce – Testy alergiczne.

Na pytanie 4

Czy warto wykonywać w laboratorium badania diagnozujące grzybice

Występuje dużo chorób przypominających grzybice i odwrotnie – mogą występować grzybice przebiegające atypowo sugerując zupełnie inne choroby. Dochodzi wtedy często do złego rozpoznania i w konsekwencji do nieprawidłowego leczenia.

W takich przypadkach badanie mykologiczne jest bezwzględnie konieczne, ponieważ:

  • skraca zdecydowanie czas leczenia
  • eliminuje zatruwanie organizmu niepotrzebnymi lekami podawanymi w źle rozpoznanej chorobie bez badania laboratoryjnego
  • w niektórych przypadkach jest jedynym sposobem na prawidłowe rozpoznanie choroby , bo stan kliniczny pacjenta może być mylący
  • poza tym nie jest badaniem drogim i stać na nie  każdego chorego, a korzyści z prawidłowego rozpoznania są niewspółmierne

Redaktor

Lamblioza

LABORATORYJNA DIAGNOSTYKA LAMBLIOZY (giardiozy)

Czynnik etiologiczny

choroby: pierwotniak Giardia lamblia.

Źródła zarażenia Giardia lamblia

  • Powierzchnie zakażone odchodami chorych ludzi lub zwierząt: poręcze, klamki, zabawki w żłobkach, przedszkolach, szkołach, owoce, warzywa.
  • Zakażona woda pitna i do mycia.
  • Kąpiel w wodzie zanieczyszczonej odchodami ludzi i zwierząt (baseny, jeziora, fontanny itd.).

Ważna rola psów w rozprzestrzenianiu się giardiozy:

  • Szczególną role mogą odgrywać młode szczeniaki do 2 lat, wśród których ekstensywność inwazji sięga 88%.
  • WHO uznało psy za ważne ogniwo w łańcuchu epidemiologicznym giardiozy u ludzi, szczególnie w miastach.
  • Badania przeprowadzone w Polsce wskazują na 6,6% zarażonych giardiozą dorosłych psów, a 10% psów młodych do 2 roku życia.
  • Zarażenia te szczególnie łatwo szerzą się w hodowlach psów.

Wyróżnia się dwa okresy choroby:

OSTRY OKRES CHOROBY

– objawy: biegunka (może być gwałtowna, wodnista), bóle brzucha, bóle głowy, wzdęcia, nudności, zmęczenie, bezsenność.

Te objawy utrzymują się od 4 – 6 tygodni.

PRZEWLEKŁY OKRES CHOROBY

– objawy: naprzemienne biegunki i zaparcia, bóle brzucha (zwłaszcza po jedzeniu), niedokrwistość (niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego), osłabienie, spadek wagi ciała (u dzieci często brak apetytu), wysypki, zmiany skórne, żółtaczka (w przypadku zajęcia pęcherzyka żółciowego, stanu zapalnego dróg żółciowych lub dwunastnicy), bóle głowy, szybkie męczenie się, u dzieci nieprawidłowy rozwój.

Te objawy utrzymują się dłużej niż 6 tygodni.

Materiał do badania:

KAŁ –  w próbkach kału można wykrywać:

  • białko CWP – 1 (cyst wall proteins) Giardia lamblia (glikoproteina GSA 65) w teście EIA – na początku choroby wykrywalność u 100% chorych, a pod koniec okresu ostrego spada do 5 – 10%.
  • cysty pierwotniaka G. lamblia – wydzielane są przez cały okres ostry a wydalane z organizmu okresowo „co kilka dni” stąd powinno się wykonywać badanie w co najmniej 3 próbkach kału pobranych w odstępie trzech dni. W przewlekłym okresie choroby wykrywanie cyst pierwotniaka ma mniejsze znaczenie diagnostyczne.

Cechy cyst Giardia lamblia:

  • Odporne są na niesprzyjające warunki środowiska
  • Zdolność przeżycia zachowują przez 60 dni od momentu wydalenia w naszej strefie klimatycznej
  • Przeżywają w temp. 40C ponad 1 miesiąc, a w temp. -200C ponad 6 miesięcy
  • W wodzie o temp. 18oC przeżywają do 3 miesięcy
  • 3% chloramina zabija 10% cyst dopiero po 24 godzinach
  • 1% roztwór sublimatu niszczy 100% cyst w ciągu godziny
  • Cysty giną w temp. 64oC (denaturacja białek)
  • Chlorowanie wody wodociągowej nie niszczy cyst, konieczna jest odpowiednia filtracja
  • Do zarażenia wystarczy 10 cyst
    • trofozoity pierwotniaka G. lamblia – wykrywane są w świeżym kale (z domieszką śluzu) i tylko w ostrym okresie choroby. Trofozoity można wykrywać w żółci.

KREW – wykrywanie w surowicy swoistych przeciwciał skierowanych przeciwko pierwotniakowi Giardia lamblia w klasie IgA, IgM i IgG.

  • swoiste przeciwciała w klasie A wytwarza 86% osób zarażonych pierwotniakiem. Pojawiają się one, podobnie jak przeciwciała w klasie IgG, w połowie okresu ostrego choroby. Ponieważ utrzymują się w surowicy od paru tygodni do paru lat, wskazują na późną fazę ostrą, fazę przewlekłą lub ozdrowieńczą. Oznaczanie tych przeciwciał jest pomocne w klinicznej diagnozie
  • swoiste przeciwciała w klasie M wytwarza 100% osób zarażonych pierwotniakiem i pojawiają się ok. 3 tygodnia choroby. Utrzymują się w surowicy zwykle przez 3 – 4 miesiące. W niskich mianach – nawet do 6 miesięcy. Obecność tych przeciwciał świadczy o ostrym okresie choroby.
  • swoiste przeciwciała w klasie G wytwarza ok. 70% chorych i pojawiają się w surowicy w połowie okresu ostrego, a w niskich mianach  mogą utrzymywać się nawet do 2 lat. Obecność tych przeciwciał w surowicy (przy braku przeciwciał w klasie IgM) wskazuje na fazę przewlekłą lub ozdrowieńczą.

Informacja dla pacjentów.

  • Od lutego 2018 roku oznaczamy we krwi przeciwciała w klasie IgA przeciwko Gardia lambia zamiast IgM.
  • Próbkę kału na badanie najlepiej pobrać w okresie objawów brzusznych i niezwłocznie dostarczyć do laboratorium.

 

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Glista ludzka: Objawy, Cykl Rozwojowy i Badania

GLISTA LUDZKA – Ascaris lumbricoides

Czy nadal jest groźna?

glista1

CHARAKTERYSTYKA  PASOŻYTA

Dorosłe glisty bytują w jelicie cienkim człowieka. Mają długość od 15 do 40 cm i produkują 200 000 jaj dziennie, które są wydalane z kałem do środowiska zewnętrznego. Takim  jajem zawierającym inwazyjną larwę może zarażać się znowu człowiek. Larwy wylęgają się w jelicie cienkim, skąd przenikają do naczyń krwionośnych i chłonnych. Teraz wędrują z krwią do wątroby, potem do płuc i przez tchawicę oraz gardło dostają się z powrotem do przewodu pokarmowego. Tu przekształcają się w ciągu 2 – 3 miesięcy w dorosłe glisty i cykl życiowy się powtarza. Całkowity czas wędrówki trwa około 10 dni a długość życia tych pasożytów wynosi 12 – 13 miesięcy.

EPIDEMIOLOGIA

Glista ludzka występuje na całym świecie. W Europie inwazje są rzadkie ale w Ameryce Południowej, Afryce i Azji bardzo częste. Częstość występowania glistnicy w Polsce przez różnych badaczy jest oceniana od 1 do 18%. Do zakażania dochodzi w wyniku zjedzenia zanieczyszczonego ziemią lub ściekami pokarmu (owoce, warzywa, woda) lub w wyniku niewystarczającej higieny (nieumyte ręce po zabawie w piasku czy pracy w ogrodzie).  Wydalone z kałem jaja pasożyta w  glebie  w warunkach odpowiedniej wilgotności, temperatury i dostępności tlenu dojrzewają  do postaci inwazyjnej i mogą być zaraźliwe w takim środowisku przez wiele lat. Szybko zaś giną w wyniku wysuszenia.

CHOROBOTWÓRCZOŚĆ 

Reakcja człowieka na zarażenie glistą ludzką zależy od intensywności inwazji pasożytniczej oraz od osobniczej wrażliwości gospodarza.

OBJAWY

1.  GLISTNICA NIEPOWIKŁANA

  • bezobjawowa, ale wydalanie glist powoduje nieprzyjemne odczucia i stres

2.  GLISTNICA OBJAWOWA – WCZESNE OBJAWY

  • Objawy ogólnego złego samopoczucia: zawroty głowy, wzmożona pobudliwość nerwowa, zaburzenia snu, ból gardła, czasami drgawki,  podwyższona temperatura
  • Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nagłe ataki bólu brzucha , wymioty, rozstroje jelit (biegunki, zaparcia, wzdęcia)
  • zmiany skórne (alergiczne)- świąd skóry, pokrzywki, wypryski
  • zapalenie spojówek
  • napady astmy oskrzelowej

3. GLISTNICA OBJAWOWA – DOLEGLIWOŚCI PÓŹNE

  • objawy skórne – nieprzyjemne odczucia pod skórą, świąd,  pokrzywki, wypryski
  • objawy ogólne – ślinotok, spadek apetytu , ból głowy, nocne ataki lęku, obniżenie ogólnej aktywności oraz zdolności do pracy
  • objawy z układu oddechowego – zespół eozynofilii płucnej (objawy podrażnienia płuc – kaszel, świsty, łagodna gorączka)

4.  INWAZJA  ZNACZNEJ  ILOŚCI  GLIST

  • zgrzytanie zębów
  • niedokrwistość
  • działanie toksyczne ( zwłaszcza u dzieci)

– alergizacja ( obrzęk powiek, zapalenie spojówek, wysypka skórna)
– gorączka
– utrata masy ciała
– spowolnienie rozwoju fizycznego i umysłowego dzieci
– zaburzenia ze strony układu nerwowego
– nadmierne pobudzenie nerwowe

  • Objawy ze strony układu oddechowego – infekcje dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, duszności astmatyczne
  • niedrożność przewodów żółciowych i trzustkowych
  • niedrożność jelit –  powodują ściśle ze sobą splecione robaki

niedrożność jelit

TRZY ETAPY GLISTNICY

I  Etap związany z wędrówką larw

  • reakcje i objawy alergiczne
  • objawy uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyniowych, ścian pęcherzyków płucnych połączone z krwawieniami i odczynami  zapalnymi

II  Etap związany z zaburzeniami w normalnej wędrówce larw

  • larwy mogą usadowić się w różnych nietypowych dla glisty ludzkiej narządach, jak oko, ucho, mózg, wątroba, śledziona, itp., gdzie po pewnym czasie otorbiają się, tworząc tzw. guzki robacze.

III  Etap związany z  powikłaniami wywołanymi przez dojrzałe glisty w jelicie

  • Szkodliwe działanie postaci dojrzałych polega przede wszystkim na zatruwaniu organizmu żywiciela produktami przemiany materii.

JAK ZAPOBIEGAĆ GLISTNICY

przestrzegając podstawowych zasad higieny osobistej i żywienia:

  • myjąc jarzyny i owoce przeznaczone do spożycia
  • poprzez picie przegotowanej wody
  • myjąc ręce przed jedzeniem, po zabawie w piasku, po pracy w ogrodzie, po skorzystaniu z toalety
  • poprzez odpowiednie oczyszczanie i odprowadzanie ścieków zarówno zagrodowych, jak i miejskich
  • poprzez  leczenie wszystkich wykrytych przypadków glistnicy i niszczeniu glist wydalonych w czasie kuracji
  • poprzez ograniczanie dostępu owadów do dołów kloacznych i odchodów ludzkich, gdyż mogą one łatwo przenieść jajeczka glisty ludzkiej na naczynia kuchenne i spożywane produkty spożywcze

JAK  ROZPOZNAĆ  GLISTNICĘ

Rozpoznanie glistnicy jest często przypadkowe – poprzez zauważenie glisty w kale  lub w zwymiotowanej treści pokarmowej.

JAKIE BADANIA POTWIERDZAJĄ GLISTNICĘ

  1. morfologia krwi –  wykazuje podwyższoną ilości eozynofili
  2. badanie bezpośrednie kału – stwierdzenie obecności jaj pasożyta a czasem postaci dorosłych w próbkach kału dostarczanych do laboratorium kilkakrotnie w ciągu przynajmniej dziesięciu dni w celu uchwycenia momentu wydalania jaj
  3. wykazanie obecności swoistych immunoglobulin skierowanych przeciwko Ascaris lumbricoides w surowicy krwi za pomocą odczynów serologicznych – wzrost przeciwciał w klasie IgG wskazuje na ostry jak i na przewlekły okres choroby

W laboratorium diagnozujemy glistnicę za pomocą metod bezpośrednich (badanie kału na obecność jaj glisty) oraz metodami pośrednimi (odczyn immunoenzymatyczny wykrywający przeciwciała IgG przeciw Ascaris lumbricoides  w surowicy krwi).

 

Redaktor

Podstawowe informacje

  • Pacjent powinien przy rejestracji podać imię, nazwisko, nr PESEL, adres zamieszkania ew. dane kontaktowe (adres e-mail, telefon).
  • Badania wykonywane są na podstawie skierowania lekarza lub zlecenia pacjenta wyrażonego ustnie lub na piśmie.
  • W przypadku dzieci badanie wykonywane jest na podstawie zlecenia rodziców.
  • Badanie może być bezpłatne ( umowy z lekarzami lub jednostkami medycznymi) albo płatne. Opłaty można uiszczać gotówką , za pomocą karty lub przelewem na konto.
  • Rejestracja i przyjmowanie pacjentów odbywa się na bieżąco w Laboratorium.
  • W celu wykonania badania uczulenia na leki należy umówić się telefonicznie, tel. 85 732 69 11 lub 85 740 41 92.

Redaktor

Pobieranie materiałów ze zmian skórnych, włosów, paznokci

MATERIAŁ DO BADAŃ

ropa, wymazy z owrzodzeń, wymazy z ran, wymazy i zeskrobiny z innych zmian skórnych, zeskrobiny z płytki paznokciowej, włosy, rzęsy, brwi.

KIERUNEK BADAŃ

bakteryjne i grzybicze zakażenia skóry i błon śluzowych oraz wykrywanie nużeńców i świerzbowców.

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU MATERIAŁU

  • Materiał jest pobierany z chorobowo zmienionego miejsca za pomocą jałowych igieł , skalpeli, wymazówek do jałowego pojemnika
  • Materiał powinien być pobrany przed rozpoczęciem leczenia przeciwdrobnoustrojowego. Dopuszcza się możliwość pobierania w trakcie chemioterapii, ale informacja o tym musi być przekazana personelowi laboratorium.
  • Większość materiałów może być pobrana bezpośrednio w laboratorium, za wyjątkiem materiałów z głębokich zmian i pobranych w czasie zabiegów. Próbki pobrane poza laboratorium powinny być dostarczone natychmiast do badania albo umieszczone w odpowiednim podłożu transportowym. Materiał należy przenosić bez narażenia na znaczne spadki lub wzrosty temperatury.

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Badania analityczne

Badania laboratoryjne krwi, moczu i innych materiałów.

HOMOCYSTEINA – NOWY WSKAŹNIK STANU ZDROWIA. ZRÓB TO BADANIE! Sprawdź stężenie homocysteiny.- >> PRZEJDŹ <<

 

Read More

Redaktor

Badania mikrobiologiczne

  • Badania laboratoryjne w kierunku bakterii, grzybów i pasożytów z różnych materiałów.

 

Read More

Redaktor

Oferta specjalna

Badania można wykonywać w panelach ogólnych (profilaktycznych) albo w szczegółowych dotyczących diagnozowania określonych objawów lub  jednostek chorobowych . Zadaniem tych profili jest ocena stanu zdrowia lub potwierdzenie rozpoznania choroby.

Read More