Redaktor

Pobieranie kału

MATERIAŁ DO BADAŃ

Kał jest pobierany w zakażeniach, zarażeniach i zatruciach przewodu pokarmowego. Inne materiały pobierane w tych chorobach to: wymazy z odbytu i okolic odbytu (owsiki), żółć, treść dwunastnicza, wymiociny (zatrucia), krew (dur brzuszny, paradury).

KIERUNEK BADAŃ

  • Kał na posiew – w zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych przewodu pokarmowego.
  • Kał na badania parazytologiczne – poszukiwanie pasożytów przewodu pokarmowego: lamblii, tasiemców, glist i innych pasożytów oraz białka lamblii
  • Kał na resztki pokarmowe.
  • Kał w kierunku wirusów przewodu pokarmowego : adenowirusy i rotawirusy
  • Kał na wykrywanie antygenu Helicobacter pylori.
  • Kał na wykrywanie krwi utajonej.
  • Kał na wykrywanie obecności Clostridium difficile i na wykrywanie toksyn wytwarzanych przez te bakterie.

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU KAŁU

  • Kał powinien być dostarczony do laboratorium w jałowych, jednorazowych pojemnikach.
  • Ilość materiału: za pomocą dołączonej łopatki albo innej szpatułki pobiera się grudkę kału wielkości orzecha włoskiego.
  • Kał na posiew- najlepiej pobrać we wczesnym okresie biegunki.
  • Przechowywanie i transport kału – najlepiej dostarczyć materiał w ciągu 2 godzin po pobraniu. Jeżeli to niemożliwe, można przez parę godzin przechowywać kał w lodówce.

 

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Pobieranie materiałów z górnych dróg oddechowych

MATERIAŁ DO BADAŃ

wymaz z gardła , wymaz z migdałków podniebiennych, wymaz z języka , wymaz z podniebienia, wymaz z nosogardzieli , wymaz z nosa, wymaz z krtani, punktat z zatok.

KIERUNEK BADAŃ

bakteryjne i grzybicze zakażenia górnych dróg oddechowych.

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU MATERIAŁU

Należy przestrzegać zasady, że wymazy powinny być pobierane przed rozpoczęciem leczenia przeciwdrobnoustrojowego.

  • Materiał pobierany jest na posiew w laboratorium za pomocą sterylnej wymazówki. Wymaz z krtani i punktaty z zatok pobiera laryngolog.
  • Materiał pobrany poza laboratorium powinien być przesłany na podłożu transportowym bez narażenia na znaczne spadki lub wzrosty temperatury.

Redaktor

Trzy najczęstsze infekcje – zagrożenia ciąży

RÓŻYCZKA  TOKSOPLAZMOZA CYTOMEGALIA

MOGĄ  SPOWODOWAĆ:

  • Utratę ciąży
  • Ciężką chorobę noworodka – wady wrodzone
  • Odległe następstwa u dziecka w postaci zaburzeń rozwoju psychomotorycznego

TOKSOPLAZMOZĄ

zarażamy się albo od zwierząt (koty) albo od ludzi. Zarazki mogą znajdować się na sałacie, owocach, w nie dogotowanym mięsie. Kot wydala do 20 milionów oocyst (jest to postać zarazka) na dobę.

  • Objawy są tak skąpe, że często chorzy w ogóle nie udają się do lekarza.
  • Skutki zarażenia kobiet w ciąży są tragiczne dla dziecka (jeszcze przed urodzeniem lub we wczesnym dzieciństwie).

CHOROBĘ MOŻNA WYKRYĆ !!

Jej wczesne leczenie zapobiega tragedii.

RÓŻYCZKA

ma niewinną nazwę, stosunkowo łagodny przebieg, lecz u kobiet w ciąży stanowi ogromne zagrożenie dla płodu.

MOŻE SPOWODOWAĆ:

  • zahamowanie rozwoju płodu
  • uszkodzenie (nawet ciężkie) – serca, mózgu, wątroby, śledziony, oczu
  • anemię
  • inne wady wrodzone
  • a także śmierć płodu
  • Zakażenie wirusem różyczki można rozpoznać (także w ciąży), oznaczając przeciwciała IgM oraz IgG.

Niewinna wysypka i powiększenie gruczołów chłonnych nawet przy nieznacznej gorączce u dzieci i kobiet w ciąży stanowi podejrzenie różyczki.

 CYTOMEGALIA

jest to bardzo rozpowszechniona „przeziębieniowa” choroba wirusowa. Około 80% ludzi zakażonych jest tym wirusem.

GŁÓWNE OBJAWY:

  • Gorączka, duszność, kaszel, bóle mięśniowe – choroba przypomina grypę.
  • Powoduje uszkodzenia płodu, takie jak wirus różyczki.
  • Zwykle jednak przebiega znacznie ciężej.

Redaktor

Pobieranie materiałów z dolnych dróg oddechowych

MATERIAŁ DO BADAŃ

  • Pobiera sam pacjent – plwocina
  • Pobiera lekarz – wydzielina oskrzelowa, bronchoaspirat, popłuczyny pęcherzykowo – oskrzelowe, bioptaty z płuca i opłucnej, płyn opłucnowy

KIERUNEK BADAŃ

Bakteryjne i grzybicze zakażenia dolnych dróg oddechowych (np. zapalenia płuc, zapalenia oskrzeli)

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU PLWOCINY

  • Najbardziej przydatna do badania mikrobiologicznego jest plwocina poranna, gdyż po nagromadzeniu się wydzieliny w nocy jest wykrztuszana wraz z patologicznym drobnoustrojami.
  • Rano po wstaniu z łóżka przepłukać jamę ustną przegotowaną wodą.
  • Plwocinę wykrztusić do sterylnego, jednorazowego pojemnika. W celu pobudzenia odruchu kaszlowego można wykonać kilka głębokich oddechów.
  • Pojemnik natychmiast zamknąć, nie dotykając jego brzegów i powierzchni wewnętrznej nakrętki.
  • Próbkę należy bezzwłocznie dostarczyć do laboratorium starając się nie narażać jej na znaczne spadki lub wzrosty temperatury. Jeżeli jest to niemożliwe dopuszczalne jest przechowywanie plwociny przez kilka godzin w lodówce.

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Borelioza

BORELIOZA – choroba przenoszona przez kleszcze

Objawy kliniczne boreliozy

Uwaga! U każdego choroba może przebiegać inaczej. U niektórych chorych występować może tylko część z niżej wymienionych objawów.

  1.  OBJAWY WCZESNE
    • rumień wędrujący – rozszerzająca się wysypka wokół miejsca ukąszenia, zaczerwieniona z przejaśnieniem w środku, rumień pojawia się od 3 do 32 dnia od ukąszenia, nie występuje u około 15% pacjentów.
    • objawy niespecyficzne (grypopodobne): ogólne złe samopoczucie, gorączka i dreszcze, bóle głowy, powiększenie węzłów chłonnych.
    • objawy stawowe – obrzęki i bóle stawów najczęściej kolanowych, barkowych i łokciowych
  1.  OBJAWY WTÓRNE (druga faza boreliozy) – pojawiają się po 2-3 tygodniach, a nawet po 2 -3 miesiącach od ukąszenia kleszcza.
  • objawy neurologiczne
    •  zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
    •  zapalenie mózgu
    •  zapalenie nerwów, np. twarzowego czy przeponowego
    •  pląsawica
    •  zapalenie włókien nerwowych, np. okolicy krzyżowo-lędźwiowej
  • objawy kardiologiczne, np. zapalenie mięśnia sercowego.
  1.  OBJAWY PÓŹNE (trzecia faza boreliozy) – po kilku miesiącach od zakażeniach
  • objawy ogólne – zmęczenie
  • objawy stawowo-mięśniowe (bóle stawów, ścięgien i mięśni) – u około 66% pacjentów
  • zanikowe zapalenie skóry – zajmuje stopę, piętę, czasami łokieć lub dłoń

Uwaga: Wiele objawów boreliozy sugeruje różne inne choroby, nawet tak błahe jak grypa!

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA

  1. Testy serologiczne.
    1. Początkowy okres choroby – w surowicy krwi są obecne białka ochronne – przeciwciała klasy IgM skierowane przeciwko Borrelia burgdorferi
    2. Późniejszy okres choroby – pojawiają się w surowicy swoiste przeciwciała klasy IgG.  Uwaga: Wczesne rozpoczęcie leczenia może być powodem nieobecności przeciwciał IgG we krwi.
  2. Wykrywanie materiału genetycznego Borrelia w tkankach lub płynach ustrojowych – metoda PCR (potwierdzeniowa) w przypadkach wątpliwych  poziomów przeciwciał klasy IgM i IgG.
  3. Pozytywne i wątpliwe (graniczne) wyniki testów serologicznych należy zawsze potwierdzić testami Western-blot

Opracowano w ramach systemu jakości ®

Redaktor

Pobieranie materiałów z oka

MATERIAŁ DO BADAŃ

wydzielina oczna, wymazy ze spojówek, wymazy z worka spojówkowego, zeskrobiny ze spojówek lub rogówki oka

KIERUNEK BADAŃ

bakteryjne i grzybicze zakażenia oka

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU MATERIAŁU

  • Wymazy pobierane są w laboratorium lub przez lekarza za pomocą sterylnej wymazówki. Zeskrobiny pobiera wyłącznie lekarz.
  • Materiały powinny być pobrane przed leczeniem przeciwdrobnoustrojowym.
  • Próbki pobrane poza laboratorium powinny być dostarczone natychmiast do badania albo włożone do podłoża transportowego. Wymazy przenosić należy bez narażenia na znaczne spadki lub wzrosty temperatury.

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Helicobakter

 WYKRYWANIE ANTYGENU Helicobacter pylori W KALE

Rozszerzenie diagnostyki zakażeń wywołanych przez Helicobacter pylori

Informacje ogólne.

Bakterie Helicobacter pylori mają kształt spiralny, przebywają w błonie śluzowej układu pokarmowego i na błonie śluzowej żołądka. Jako jedyne bakterie bytują w żołądku i nie przeszkadza im kwaśne środowisko. Przez część badaczy uważane są za normalną florę fizjologiczną. W pewnych sytuacjach namnażają się nadmiernie, w sposób niekontrolowany przez organizm i wtedy są przyczyną szeregu chorób.

Stany chorobowe wywoływane przez H. pylori.

  • wrzody dwunastnicy (90% wrzodów)
  • wrzody żołądka (ponad 80%)
  • zapalenie układu pokarmowego
  • związek z nowotworami przewodu pokarmowego

Swoiste, specjalistyczne wykrywanie tych bakterii i diagnostyka zakażeń przez nie wywoływanych polega między innymi na :

  1. wykryciu swoistych przeciwciał we krwi (surowicy) skierowanych przeciwko Helicobacter pylori, a wytwarzanych przez organizm człowieka, jako przejaw obrony przed bakterią
  2. wykryciu antygenu bakterii w kale w okresie ostrym choroby i w zaostrzeniach.

Oba te badania wykonujemy w naszym laboratorium. Poziomy dwóch rodzajów przeciwciał, tj. w klasie IgA i IgG odpowiedzą nam na pytanie czy kiedykolwiek zetknęliśmy się z tą bakterią a jeżeli tak, to czy jeszcze jest ona w naszym organizmie; czy to ona powoduje problemy jakie dokuczają nam ze strony przewodu pokarmowego; czy wrzody a nawet rak żołądka, mogły być spowodowane wcześniejszym zakażeniem Helicobacter pylori.

Drugi wymieniony test wykrywa antygen H. pylori w kale metodą immunochromatograficzną. Wynik dodatni otrzymujemy w okresie ostrym i w zaostrzeniach choroby, bo wtedy najczęściej bakteria jest wydalana do kału. Interpretacja wyniku należy do lekarza specjalisty, który ostateczną diagnozę powinien postawić uwzględniając objawy kliniczne i ew. wyniki innych badań (np. oznaczanie poziomu swoistych przeciwciał).

Czułość wykrywania antygenu H.pylori w kale wynosi powyżej 94% a swoistość powyżej 99%, co świadczy o dużej wiarygodności badania.

Zaletą tego testu jest łatwość uzyskania materiału do badania. Jest nim niewielka próbka świeżego kału dostarczonego do laboratorium w czystym pojemniku.

Czas oczekiwania na wynik –  2 godz. od dostarczenia próbki kału.

 

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Pobieranie materiałów z ucha

MATERIAŁ DO BADAŃ

wymaz z ucha, wydzielina ropna ,aspiraty, materiał śródoperacyjny.

KIERUNEK BADAŃ

bakteryjne i grzybicze zakażenia ucha środkowego i zewnętrznego.

ZASADY POBIERANIE I TRANSPORTU MATERIAŁU

  • Materiały z ucha środkowego pobiera wyłącznie lekarz.
  • Materiały powinny być pobrane przed leczeniem przeciwdrobnoustrojowym.
  • Próbki pobrane poza laboratorium powinny być dostarczone natychmiast do badania albo włożone do podłoża transportowego. Materiał przenosić należy bez narażenia na znaczne spadki lub wzrosty temperatury.

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Mononukleoza

MONONUKLEOZA ZAKAŹNA

Czynnik etiologiczny: Mononukleoza zakaźna jest chorobą  wywołaną przez wirus Epsteina-Barr(EBV), który zakaża limfocyty B odpowiedzialne za odporność.

Drogi zakażenia – najczęściej wirus przenosi się z wydzielinami z dróg oddechowych, głównie przez kontakt z jamą ustną.

Obraz kliniczny:

Objawy mononukleozy zakaźnej są niespecyficzne i mogą występować też w innych jednostkach chorobowych, często dużo groźniejszych ( np.: cytomegalia, toksoplazmoza, różyczka, HIV, nowotwory). Dlatego konieczne jest zdiagnozowanie mononukleozy a w przypadku wyniku ujemnego wykonanie panelu badań poszukującego innego zakażenia o podobnych objawach.

  1. Objawy postaci ostrej – zapalenie gardła, powiększenie węzłów chłonnych (zwykle okolicy podżuchwowej), gorączka, czasem delikatna plamisto-grudkowa wysypka, apatia, uczucie zmęczenia, a czasem tylko senność i umiarkowana gorączka po południu. Powrót do zdrowia jest powolny i mogą nastąpić nawroty objawów.
  2. Przewlekłe zakażenie wirusem EB można rozpoznać w tych przypadkach, kiedy objawy utrzymują się co najmniej 6 miesięcy

Diagnostyka laboratoryjna zakażenia

  1. Badanie krwi – w morfologii krwi i rozmazie często występują atypowe limfocyty. Podobne zmiany obserwuje się także m.in. w wirusowym zapaleniu wątroby typu B
  2. Badanie serologiczne – najczęściej poszukuje się przeciwciał heterofilnych we krwi. Rzadziej oznacza się poziom swoistych przeciwciał przeciw wirusowi Epsteina-Barr.

Materiał do badania – krew, surowica lub osocze.

Metoda badania – immunochromatograficzna do wykrywania heterofilnych przeciwciał.

Czas oczekiwania na wynik – 1 godz. od pobrania lub dostarczenia krwi, a w przypadku dostarczenia surowicy lub osocza – wynik po 30 min.

Opracowano w ramach systemu jakości ®

Redaktor

Pobieranie materiałów z dróg moczowo – płciowych

MATERIAŁ DO BADAŃ

  • U kobiet: mocz, wymaz z pochwy, wymaz z szyjki macicy, wymaz z cewki moczowej, wydzielina gruczołów Bartholiniego, ropa z owrzodzeń
  • U mężczyzn : mocz, wymaz z cewki moczowej, wymaz spod napletka, nasienie, wydzielina gruczołu krokowego

KIERUNEK BADAŃ

bakteryjne , grzybicze i parazytologiczne zakażenia dróg moczowo- płciowych

ZASADY POBIERANIA I TRANSPORTU MATERIAŁU

  • Materiał pobierany jest za pomocą sterylnej wymazówki albo do jałowego, jednorazowego pojemnika.
  • Materiał powinien być pobrany przed rozpoczęciem leczenia przeciwdrobnoustrojowego. Dopuszcza się możliwość pobierania w trakcie chemioterapii, ale informacja o tym musi być przekazana personelowi laboratorium.
  • Próbki pobrane poza laboratorium powinny być dostarczone natychmiast do badania albo umieszczone w odpowiednim podłożu transportowym. Materiał należy przenosić bez narażenia na znaczne spadki lub wzrosty temperatury.

Opracowano w ramach systemu jakości ©