Redaktor

Witamina D

  1. Działanie klasyczne – witamina przeciwkrzywicza – zapewnia hemostazę wapniową i kostną powodując wzrost wchłaniania wapnia w przewodzie pokarmowym,
  2. Działanie nieklasyczne – jako hormon sterydowy.

Niedobory witaminy D związane są z występowaniem wielu chorób przewlekłych, w tym nowotworów, chorób autoimmunologicznych, cukrzycy typu 1 i typu 2, stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby Leśniowskiego-Crohna, chorób układu sercowo-naczyniowego, z osłabieniem mięśni i pogorszeniem sprawności fizycznej, depresji, demencji, chorób infekcyjnych i wzrostem umieralności z powodów ogólnych i sercowo-naczyniowych.

Witamina D zmniejsza ryzyko:

  • Osteoporozy i złamań – przede wszystkim kości biodrowej i pozakręgowych
  • Nowotworów –  poprzez wpływ na różnicowanie komórek i proliferację, hamowanie tworzenia przerzutów i angiogenezy w obrębie guza, czyli ma wpływ na rozwój nowotworów we wszystkich jego aspektach
  • Zachorowania na stwardnienie rozsiane (SM)
  • Wystąpienia cukrzycy
  • Wystąpienia przewlekłej choroby nerek (PChN) zmniejszając albuminurię i spowalniając progresję choroby nerek
  • Zaburzeń funkcji poznawczych i demencji

Witamina D pomaga w utrzymaniu prawidłowej ciąży – podtrzymuje wzrost płodu drogą dostarczania wapnia (Ca), kontroluje sekrecję hormonów łożyska a także ogranicza produkcję cytokin prozapalnych.

U osób krytycznie chorych dodatkowo z niedoborem witaminy D częściej dochodzi do ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), sepsy, dysfunkcji serca. Prawidłowy poziom witaminy D chroni przed występowaniem problemów sercowo-naczyniowych i przed umieralnością z nimi związaną (ryzyko ostrych zespołów wieńcowych).

Wskazania do oznaczania stężenia witaminy D:

  1. Krzywica, osteomalacja, osteoporoza
  2. Przewlekła choroba nerek
  3. Niewydolność wątroby
  4. Mukowiscydoza
  5. Zespoły zaburzonego wchłaniania:  choroby zapalne jelit, choroba Leśniowskiego-Crohna, operacje bariatryczne (chirurgiczne leczenie otyłości), napromieniowanie jelit
  6. Nadczynność przytarczyc
  7. Leki: fenytoina, glikokortykoidy, piramidon, fenobarbital, rifampicyna, leki przeciw AIDS
  8. Osoby w podeszłym wieku z upadkami w wywiadzie
  9. Osoby w podeszłym wieku ze złamaniami w wywiadzie
  10. Otyłe dzieci i otyli dorośli (wskaźnik masy ciała BMI>30) – otyłość II i III stopnia
  11. Choroby ziarniniakowe: sarkoidoza, gruźlica, histoplazmoza, kokcidiomykoza, beryloza, niektóre chłoniaki
  12. Inne: ciąża, karmienie piersią, dzieci karmione  wyłącznie mlekiem matki.

Redaktor

Homocysteina

WAŻNA INFORMACJA

W zasadzie każdy pacjent powinien mieć rutynowo skontrolowany obok poziomu cholesterolu, przede wszystkim poziom homocysteiny. Jest to jeden z najdokładniejszych wskaźników stanu zdrowia.

Podwyższony poziom homocysteiny we krwi (hiperhomocysteinemia) wywołuje wzrost ryzyka:

  • chorób sercowo-naczyniowych (choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar, zakrzepica żylna),
  • chorób neurodegeneracyjnych, tj. choroba Alzheimera,
  • wystąpienia cukrzycy,
  • rozwoju chorób cukrzycy,
  • zagrożenia poronienia i wad płodu, powikłań ciążowych, niepłodności,
  • rozwoju niektórych nowotworów, zwłaszcza raka jelita grubego,
  • wystąpienia deprasji i zaburzeń nastroju

Lista osób, którym powinny być wykonywane testy przesiewowe oceny stężenia homocysteiny w osoczu krwi (wg Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą):

  1. Grupy ze zdiagnozowaną chorobą sercowo-naczyniową – choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, zmiany miażdżycowe w tętnicach szyjnych, zarostowa choroba tętnic, miażdżyca tętnic mózgowych, udar mózgu, zakrzepica żylna i zatorowość płucna.
  2. Grupy podwyższonego ryzyka chorób naczyniowych – choroby sercowo-naczyniowe w wywiadzie rodzinnym, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, choroba przewodu pokarmowego z hiperlipidemią, cukrzyca, zespół metaboliczny X.
  3. Grupy podwyższonego ryzyka ze względu na niedobór witamin z grupy B – osoby starsze, wegetarianie, stany zapalne przewodu pokarmowego, stan przedrzucawkowy, choroby nerek, nadużywanie alkoholu, niezrównoważona dieta, zażywanie niektórych leków.

Co trzeci człowiek, a w podeszłym wieku dwie trzecie populacji, ma bardzo wysoki, wymagający obniżenia poziom homocysteiny.

Jak często wykonywać to badanie?

Rekomendowana częstotliwość wykonywania badania tHcy [ilość/rok]
Osoby z grupy ryzyka 4 – 6
Osoby po przebytym incydencie sercowo – naczyniowym (np. zawał, udar) 4 – 6
Osoby z problemami z gospodarką hormonalną 2
Osoby z chorobami nerek (np. nefropatia cukrzycowa) 4 – 6
Osoby zdrowe 1

 

Wartości referencyjne [tHcy μmol/L]
Noworodki 3 – 6
Dzieci (<15 lat) 5 – 8
Dorośli (15 – 65 lat) 5 – 8
Mężczyźni 6 – 15
Kobiety 3 – 12
Osoby starsze (>65 lat) 15 – 20

Redaktor

Logowanie

Zakładka wkrótce dostępna. Zachęcamy do zapoznania się z innymi informacjami dla pacjenta:

Redaktor

Logowanie

Zakładka wkrótce dostępna.

Redaktor

Pobieranie krwi

MATERIAŁ DO BADAŃ

krew pełna żylna, krew włośniczkowa, osocze, surowica

BADANIA Z KRWI BEZWZGLĘDNIE WYKONYWANE NA CZCZO

skład lipidowy (cholesterol całkowity, LDL , HDL i trój glicerydy) i glukoza ( za wyjątkiem badań po obciążeniu glukozą i po śniadaniu). W przypadku OB i morfologii może być niewielki wpływ jedzenia, np.: na poziom leukocytozy. Na pozostałe badania krew nie musi być pobierana na czczo.

Więcej

Co to znaczy być na czczo:

  •  na czczo – czyli 12 godzin po posiłku,
  • nie głodzić się wcześniej, tzn. zachować trzeba standardową dietę,
  • przed badaniem nie pić żadnych napojów i nie palić papierosów,
  • w przypadku brania jakichkolwiek leków należy o tym poinformować osobę pobierającą krew.

Dlaczego należy być na czczo:

  • po posiłku następuje wzrost pewnych parametrów, ponieważ są metabolizowane składniki pożywienia,
  • występują także zmiany hormonalne wpływające na różne parametry,
  • po posiłku może nastąpić zmętnienie surowicy uniemożliwiające prawidłowe oznaczenie niektórych parametrów.

CZAS POBIERANIA KRWI

  • Do badań analitycznych: Optymalnym czasem są godziny 7.00 – 9.00. Nie powinno się pobierać krwi po południu , ponieważ stężenie niektórych parametrów wykazuje zmienność w zależności od pory dnia. Normy zostały ustalone dla porannych godzin.
  • Do badań bakteriologicznych i mykologicznych ( posiew krwi): Jeżeli możliwe jest określenie czasu narastania temperatury ciała, to powinno pobierać się krew 30 minut przed tym faktem. Najczęściej pobiera się na szczycie gorączki.
  • Krew do badań analitycznych, jak i bakteriologicznych powinna być pobierana przed wykonywaniem innych procedur diagnostyczno – terapeutycznych, jak też przed pobraniem leków np.: antybiotyków przed posiewem krwi.

POSTĘPOWANIE PO POBRANIU KRWI

Po usunięciu igły z żyły uciska się miejsce wkłucia gazikiem ze środkiem dezynfekcyjnym do chwili zatrzymania krwawienia (zwykle 3-4 minuty).

UWAGA! Nie zginać ręki w łokciu po pobraniu krwi z żyły zgięcia łokciowego. Uniesienie ręki zmniejsza możliwość tworzenia się krwiaka, bowiem zmniejsza szybkość i ilość krwi dopływającej do miejsca wkłucia.

Bezpośredni ucisk zapobiega krwawieniom i zatrzymuje krwawienie, a założony opatrunek ze środkiem dezynfekcyjnym stanowi zaporę dla drobnoustrojów.

ODCZUCIA ZWIĄZANE Z POBIERANIEM KRWI

  • część osób odczuwa niewielki ból,
  • część – odczuwa tylko ukłucie,
  • a część – swędzenie/pieczenie,
  • w miejscu wkłucia po pobraniu krwi może być odczuwane pulsowanie.

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO POBRANIU

  • przedłużone krwawienie : może być związane z niewłaściwym uciskaniem miejsca wkłucia lub z zaburzeniami krzepnięcia → należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki lub pracownika (laboratorium), który pobierał krew → w pewnych sytuacjach konieczne będzie badanie układu krzepnięcia.
  • omdlenie lub uczucie zamroczenia,
  • krwiak(nagromadzenie krwi pod skórą) – może powstać z powodu:
    1. niedostatecznego ucisku na żyłę po wkłuciu,
    2. zaburzeń krzepnięcia,
    3. żył trudnych do znalezienia lub niewyczuwalnych,
    4. obracania igłą po nakłuciu żyły,
    5. wielokrotnych prób wkłucia igły w naczynie krwionośne przez osobę niedoświadczoną.
    6. po pobraniu krwi z żyły grzbietowej dłoni często powstają krwiaki i są szczególnie bolesne, gdyż żyły te są bardziej ruchome.

Jest to powikłanie niegroźne. Leczenie: okłady: z Altacetu lub z 3% Natrium bicarbonicum lub z sody oczyszczonej (1 czubata łyżeczka na szklankę wody).

  • zakażenie – ryzyko niewielkie, jak przy każdym przerwaniu ciągłości skóry, pod warunkiem użycia sprzętu jednorazowego i dezynfekcji miejsca wkłucia.

 

Opracowano w ramach systemu jakości ©

Redaktor

Postępowanie po pobraniu krwi

Po usunięciu igły z żyły uciska się miejsce wkłucia gazikiem ze środkiem dezynfekcyjnymdo chwili  zatrzymania krwawienia (zwykle 3-4 minuty).

UWAGA!   Nie zginać ręki w łokciu po pobraniu krwi z żyły zgięcia łokciowego. Uniesienie ręki zmniejsza  możliwość tworzenia się krwiaka, bowiem zmniejsza szybkość i ilość krwi dopływającej do miejsca wkłucia.

Bezpośredni UCISK zapobiega i zatrzymuje krwawienie, a założony OPATRUNEK ze środkiem  dezynfekcyjnym stanowi zaporę dla drobnoustrojów.

Redaktor

Odczucia związane z pobieraniem krwi

  • część osób odczuwa niewielki ból,
  • część – odczuwa tylko ukłucie,
  • a część – swędzenie/pieczenie,
  • w miejscu wkłucia po pobraniu krwi może być odczuwane pulsowanie.

MOŻLIWE  POWIKŁANIA  PO  POBRANIU

  • przedłużone krwawienie : może być związane z niewłaściwym uciskaniem miejsca wkłucia lub z zaburzeniami krzepnięcia →należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub pielęgniarki lub pracownika (laboratorium), który pobierał krew →w pewnych sytuacjach konieczne będzie badanie układu krzepnięcia.
  • omdlenie lub uczucie zamroczenia,
  • krwiak (nagromadzenie krwi pod skórą) – może powstać z powodu:
    • a/ niedostatecznego ucisku na żyłę po wkłuciu,
    • b/ zaburzeń krzepnięcia,
    • c/ w przypadku żył trudnych do znalezienia lub niewyczuwalnych,
    • d/ obracania igłą po nakłuciu żyły,
    • e/ wielokrotnych prób wkłucia igły w naczynie krwionośne przez osobę niedoświadczoną.
    • f/ po pobraniu krwi z żyły grzbietowej dłoni często powstają krwiaki i są szczególnie bolesne, gdyż żyły te są bardziej ruchome.

Powikłanie niegroźne. Leczenie: okłady: z Altacetu lub z 3% Natrium bicarbonicum lub z sody  oczyszczonej (1 czubata łyżeczka na szklankę wody).

  • zakażenie – ryzyko niewielkie, jak przy każdym przerwaniu ciągłości skóry, pod warunkiem użycia sprzętu jednorazowego użytku i dezynfekcji miejsca wkłucia.

Opracowano w ramach systemu jakości na podstawie:

  1. M. Horyński, „Badanie krwi”, „Żyjmy dłużej”, 1998,8.
  2. Norma Dison, „Technika zabiegów pielęgniarskich”, PZWL 1998.
  3. D. Garczarczyk, W. Kapała, „Zasady prawidłowego pobierania krwi”, Magazyn Pielęgniarki i Położnej, 2000,7.
  4. K. Zahradniczek i wsp., „Pielęgniarstwo”, PZWL, 2004.
  5. N. Hildebrand „Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi” Urban & Partner 2001

Redaktor

Doustne testy tolerancji glukozy

Postępowanie przy wykonywaniu doustnego testu tolerancji glukozy (DTTG) zgodnie z zaleceniami WHO i ADA

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WYNIK TESTU OBCIĄŻENIA GLUKOZĄ;

  • Ilość węglowodanów spożywana w ciągu 3 dni przed próbą,
  • Czas od ostatniego posiłku,
  • stopień nawodnienia ustroju,
  • Szybkość wchłaniania jelitowego,
  • Przyjmowanie środków diuretycznych,
  • Salicylany i inne leki,
  • Spożycie alkoholu (24 h od testu),
  • Hormony sterydowe,
  • Masa ciała pacjenta (objętość dystrybucji).

MATERIAŁ: krew pełna lub surowica krwi żylnej.

WARTOŚĆ PROGOWA dla rozpoznania cukrzycy w przypadku pomiaru FGP (ang. Fasting plasma glucose)(stężenie glukozy na czczo) określono na 7,0 mmol/l (126,0 mg/dl)

Uwaga! Zaleca się, aby diagnoza oparta była na przynajmniej dwóch nieprawidłowych wynikach glikemii w różnych dniach.

 W przypadku wyższych stężeń glukozy w badaniu na czczo nie należy wykonywać doustnego testu tolerancji glukozy (DTTG).

POSTĘPOWANIE DIAGNOSTYCZNE PRZY WYKONYWANIU DOUSTNEGO TESTU TOLERANCJI GLUKOZY wg WHO.

  1. Trzy dni przed wykonaniem testu – normalna dieta bez ograniczeń, bogata w węglowodany (przynajmniej 150 g dziennie),
  2. Trzy dni przed testem odstawić w miarę możliwości leki zaburzające gospodarkę węglowodanową (diuretyki tiazydowe, doustne środki antykoncepcyjne, sterydy),
  3. Około 12 godz. (8-14 godz.) przed testem –  bez posiłków. W celu uzyskania najbardziej wiarygodnych wyników wskazane jest:
    1. Powstrzymanie się od palenia papierosów przez minimum 8 godzin przed badaniem,
    2. Dwie godziny przed testem – nie wykonywać ciężkiej pracy fizycznej.
  1. Test rozpocząć w godzinach porannych (700 – 900)  oznaczając glikemię na czczo,
  2. Roztwór glukozy (75 g glukozy bezwodnej)(250-300 ml) powinien być wypity przez pacjenta w ciągu maksymalnie 5 minut.
  3. W czasie trwania testu pacjent powinien zachować normalną aktywność fizyczną – bez wykonywania pracy, ale nie leżąc.
  4. Po 120 min. od podania glukozy pobrać krew w celu oznaczenia glikemii.

 

POSTĘPOWANIE W DIAGNOSTYCE CUKRZYCY CIĘŻARNYCH

1. Doustny test tolerancji glukozy w diagnostyce cukrzycy ciężarnych wg ADA (American Diabetes Association) – test można wykonać według jednego z poniższych schematów:

  1. jednostopniowy 100g DTTG z oznaczaniem glikemii po 1, 2 i 3 godzinach lub 75g DTTG z oznaczaniem glikemii po 1 i 2 godzinach od podania roztworu glukozy,
  2. dwustopniowy: najpierw wykonać test obciążenia 50 g glukozy z oznaczeniem glikemii po 1 godz.

Uwaga! Nie jest wymagane, aby pacjentka była na czczo. Test można wykonać w dowolnej porze dnia i niezależnie od przyjmowanych posiłków.

Gdy stężenie glukozy w osoczu jest równe lub wyższe 7,8 mmol/l (140,4 mg/dl) wskazane jest wykonanie testu jednostopniowego.

2. Doustny test tolerancji glukozy w diagnostyce cukrzycy ciężarnych wg Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (1994 r):

  • oznaczenie glikemii na czczo w czasie pierwszego badania lekarskiego – jeżeli stężenie glukozy w krwi żylnej jest równe lub przekracza 5,8 mmol/l (104,4 mg/dl) należy wykonać 75g DTTG zgodnie z kryteriami WHO,
  • wykonanie u wszystkich ciężarnych między 24 a 28 tygodniem ciąży testu przesiewowego z doustnym obciążeniem 50g glukozy i oznaczenie glikemii po 1 godz.

Uwaga! Test można wykonać w dowolnej porze dnia i niezależnie od przyjmowanych posiłków.

Jeżeli stężenie glukozy w surowicy krwi żylnej w 60 min testu jest równe lub przekracza 7,8 mmol/l (140,4 mg/dl) należy wykonać diagnostyczny test obciążenia 75 g glukozy.

Opracowano na podstawie Badanie i DIAGNOZA nr 6/7, 2003 r

Opracowano w ramach systemu jakości ®

Redaktor

Testy alergiczne

TESTY NA ALERGIĘ Z KRWI

Badanie polega na oznaczeniu swoistych przeciwciał klasy IgE obecnych we krwi, powodujących reakcje alergiczne.

Kiedy należy wykonywać badanie?

  1. U niemowląt, małych dzieci lub osób starszych, gdy mimo podejrzenia alergii, testy skórne dały ujemne wyniki.
  2. Gdy istnieje ryzyko nagłej zapaści naczyniowej i skurczu oskrzeli niebezpiecznych dla życia.
  3. Gdy pacjent przyjmuje leki przeciwalergiczne lub inne, które zaburzają wyniki testów skórnych.
  4. U chorych, u których nie można wykonać testów skórnych z powodu chorób skóry lub dermatografizmu.

Jak długo ważne są wyniki badań?

Od 6-12 miesięcy, ponieważ w tym czasie dziecko uczulone na jeden alergen może uczulić się na kolejne  i dlatego wskazane jest ponowne badanie.

Co oznacza wynik dodatni testu?

Wynik dodatni nie musi oznaczać objawowej, klinicznej alergii. Znaczenie kliniczne ma tylko wówczas, gdy współistnieją wyraźne i pasujące do wyniku objawy.

Co to jest CCD?

Czasami wynik testu w kierunku alergii może być zafałszowany poprzez tzw. reakcje krzyżowe alergenów wynikające z podobieństwa ich budowy. W takich przypadkach pacjent nie ma alergii na wiele substancji, ale otrzymuje dodatnie wyniki testu dla kilku alergenów. Najnowsze odkrycia naukowców pozwalają na wykrycie takich fałszywie dodatnich wyników za pomocą cząstki CCD (Cross-reactive Carbohydrate Determinant), która jest powodem powstawania reakcji krzyżowych.

W naszym laboratorium w każdym profilu alergicznym badane są reakcje krzyżowe alergenów za pomocą cząstki – nowego markera CCD.

RODZAJE TESTÓW

Redaktor

Pobieranie moczu

MATERIAŁ DO BADAŃ

mocz oddany naturalnie, mocz z cewnika, mocz z nakłucia nadłonowego , mocz z woreczka od noworodków i niemowląt. Optymalnym materiałem jest mocz nocny, pobrany ze środkowego strumienia po uprzednim dokładnym obmyciu narządów moczowo – płciowych.

ZASADY ODDAWANIA MOCZU DO BADAŃ

Czynniki przedlaboratoryjne wpływające na wiarygodność wyniku badania: sposób pobrania, czas pobrania, czas upływający od pobrania do opracowania materiału przez laboratorium oraz warunki transportu próbki moczu do laboratorium.

  • Pojemnik – musi być jednorazowy a do badań mikrobiologicznych sterylny
  • Najlepiej, żeby mocz był dostarczony w ciągu godziny do laboratorium. Dopuszczalne jest przechowywanie moczu w temperaturze 4 C do 3 godzin.
  • U noworodków i niemowląt można stosować do pobrania specjalne woreczki, które zakłada się na okolicę sromu lub penisa po uprzednim umyciu tych narządów wodą i mydłem. Następnie należy sprawdzać zawartość woreczka co 10-15 minut.
  • Mocz powinien być poranny, ponieważ jest on w mniejszym stopniu zależny od diety, aktywności fizycznej i pozycji ciała.
  • Pobieranie moczu na posiew: Mocz powinien być pobrany przed rozpoczęciem chemioterapii. Dopuszcza się możliwość pobierania w trakcie leczenia, ale informacja ta musi być umieszczona na skierowaniu albo w celu monitorowania skuteczności terapii przeciwdrobnoustrojowej.

SPOSÓB POBRANIA MOCZU

  • od dzieci i dorosłych

etap I. Dokładnie umyć okolicę narządów moczowo – płciowych wodą i mydłem bez używania środków dezynfekcyjnych czy mydła z dodatkiem środka dezynfekcyjnego!!

U chłopców należy odciągnąć napletek i dokładnie umyć żołądź.

U małych chłopców można umyć żołądź po odciągnięciu napletka w wieczornej kąpieli.

U osób leżących i małych dzieci należy również dążyć do czystości okolicy cewki moczowej.

U chorych z cewnikiem założonym na stałe nie wolno pobierać moczu na badanie bakteriologiczne z worka zbierającego mocz.

etap II. Pierwsza partia moczu nie nadaje się do badania, gdyż zawiera bakterie bytujące u ujścia cewki moczowej i dlatego należy ją odrzucić. Drugą porcję moczu (tzw. środkowy strumień) zebrać bezpośrednio do jałowego pojemnika w objętości 5 –10 ml i dokładnie zamknąć pojemnik unikając dotykania rękami jego brzegu i powierzchni wewnętrznej.

Pojemnik podpisać podając: imię i nazwisko, wiek, datę i godzinę pobrania, przyjmowane leki przeciwbakteryjne.

  • Od noworodków i niemowląt

etap I.  jak wyżej

etap II. Należy dążyć do pobrania moczu do pojemnika jałowego lub stosować jałowe przyklejane woreczki. Po przyklejeniu woreczka obserwować czy pojawił się w nim mocz ( sprawdzać obecność moczu co 10 – 15 minut). Natychmiast po pojawieniu się moczu odkleić woreczek i przekazać do laboratorium.

Próbka moczu pobrana do woreczka nie wyklucza jej zanieczyszczenia (mocz jest bardzo dobrą pożywką dla bakterii i długie przetrzymywanie woreczka może spowodować namnożenie się bakterii (wynik fałszywie dodatni), stąd w przypadku wyniku dodatniego hodowli wskazane jest potwierdzenie wyniku co najmniej jeszcze jednym badaniem.

TRANSPORT

unikać przegrzania (latem) lub zamrożenia (zimą). Najlepiej transportować w schłodzeniu ( w chłodzonym pojemniku transportowym lub z wkładem chłodzącym). Pojemnik z moczem powinny być szczelnie zamknięte, zabezpieczone przed rozlaniem i dostępem osób trzecich.

Kryteria mikrobiologicznej oceny znamiennej bakteriurii***

kryteria zakażenie

LEUKOCYTURIA

>10 krwinek białych w polu widzenia(wpw) osadu odwirowanego moczu

lub

>5 krwinek białych wpw nieodwirowanego moczu

BAKTERIURIA

≥104CFU/ml moczu

 Ostre zapalenie dolnych dróg moczowych u pacjentów bez dodatkowych czynników obciążających ze strony układu moczowego lub/i innych układów (w tym ciąża)*
Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u pacjentów bez dodatkowych czynników obciążających ze strony układu moczowego lub/i innych układów (w tym ciąża)*
Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u pacjentów z dodatkowymi czynnikami obciążającymi ze strony układu moczowego lub/i innych układów (w tym ciąża)**

LEUKOCYTURIA

>10 krwinek białych w polu widzenia(wpw) osadu odwirowanego moczu

lub

>5 krwinek białych wpw nieodwirowanego moczu

BAKTERIURIA

≥103CFU/ml moczu

 Ostre zapalenie dolnych dróg moczowych u pacjentów dorosłych z dodatkowymi czynnikami obciążającymi ze strony układu moczowego lub/i innych układów (w tym ciąża)

LEUKOCYTURIA – brak

 

BAKTERIURIA

≥105CFU/ml moczu

Bezobjawowa bakteriuria

Objaśnienia:

* obejmuje zakażenia u dziewcząt powyżej 5 roku życia oraz u kobiet do okresu menopauzy

**obejmuje zakażenia u dzieci poniżej 5 roku życia oraz dorosłych z czynnikami ryzyka

  • LEUKOCYTURIA – obecność leukocytów (krwinek białych) w moczu
  • BAKTERIURIA (bakteriomocz) – obecność bakterii w moczu
  • BAKTERIURIA  ZNAMIENNA – „poziom” drobnoustrojów mogący wskazywać na zakażenie układu moczowego
  • CFU – jednostki tworzące kolonie (colony-forming units)
  • 10x CFU/ml – liczba (10x) jednostek tworzących kolonie na 1 ml moczu czyli liczba drobnoustrojów w 1 ml moczu dostarczonego do laboratorium
  • czynniki sprzyjające zakażeniom dróg moczowych (m.in.): wady anatomiczne i czynnościowe powodujące zastój i wsteczny odpływ moczu [ przerost lub rak gruczołu krokowego, neurogenne zaburzenia czynności pęcherza, zaburzenia odpływu pęcherzowo-moczowodowego – wsteczne zawirowania, zwężenie moczowodów]; obecność kamieni w drogach moczowych, zmiany w układzie moczowym spowodowane ciążą, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym; leczenie immunosupresyjne; choroby nowotworowe oraz niektóre zabiegi diagnostyczne lub lecznicze: cewnikowanie pęcherza moczowego, cystoskopia, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego.

***wg rekomendacji Polskiej Grupy Roboczej ds. Standardów Profilaktyki i Racjonalnej Terapii Zakażeń (Diagnostyka mikrobiologiczna, E.M. Szewczyk, wyd. PWN) w modyfikacji własnej

Opracowano w ramach systemu jakości ©